Öznur Karakaş
Zeynep Direk; Simone de Beauvoir’ın Hegel okumasının merkezinde efendi-köle diyalektiğinin değil Hegelci tarihte mutlak kavramının, cinsiyet eşitliğini içerecek şekilde ‘personalist’ bir bakış açısıy la ele alınmasının yer aldığını düşünür. Bu açıdan Beauvoir’ın Hegel okuması ne Sartre’ın ne de Kojeve’in efendi- köle diyalektiği okumasının gölgesinde kalır.
Cinsel Farkın İnşası: Felsefi Bir Pr oblem Olarak Cinsiyet, Zeynep Direk’in 2007-2017 yılları arasında ulusal ve uluslararası çeşitli mecralarda yayımladığı makaleleri ve bu kitaba özel kaleme aldığı ‘Antigone ve Etik Dünyanın Sonu: Hegel’in Feminist Okurları Irigaray ve Butler’ ve ‘Erkek Şiddeti Siyasi Şiddettir: Egemenlik ve Toplumsal Cinsiyet Üstüne’ yazılarından oluşur. 2018 yılında yayımlanan ve 2021 yılında üçüncü baskısını yapan bu eser şüphesiz bu alanda bir başucu kitabıdır .
Bu yazılarda, hem Direk’in toplumsal cinsiyete dair felsefi tefekkür seyrini dokuyan temaların birbiriyle ilişkisini hem de literatüre bu alanda orijinal katkılarını takip etmek mümkündür. Bu seyirde cinsiyet farkı sorunsalını biyolojik determinizme düşmeden anlamlandırma girişimi sabit iken Simone de Beauvoir gibi feminist düşünürlerin çağdaşları diğer düşünürlerle etkileşimi, kendi tarihsel momentleri ve düşünsel uğrakları boyunca titiz bir incelemeden geçirilir.
Bu inceleme bizleri, Sartre’den daha Hegelci bir Simone de Beauvoir ve abjeksiyon mantığı üzerinden Bataille’a yakın duran bir Simone de Beauvoir gibi son derece ilgi çekici güzergahlara taşır. Kitapta yer alan yazıların incelediği bütün temaları böylesi bir tanıtım yazısında ele almak mümkün olmadığından ben Zeynep Direk’in Simone de Beauvoir okumasına kısaca değinmekle yetineceğim. 8 Mart arifesinde bunu yaparken cinsiyet farkı sorunsalının felsefeye ‘dışsal’ bir mevzu değil her türlü felsefi tefekkür için en verimli sahalardan biri olduğu hissini biraz olsun çağrıştırabilirsem ne mutlu; zira Direk’i okumak, dinlemek ve onunla çalışmak bana hep ziyadesiyle bu hissi vermiştir.
Cinsel Farkın İnşası:
Felsefi Bir Problem Olarak Cinsiyet,
Zeynep Direk